Volgens overlevering is de Metworstvereniging al in de middeleeuwen ontstaan. Het oudste reglement echter is van het jaar 1740. Dat jaar wordt dan ook door historici gezien als het oprichtingsjaar van de Metworst.
In dat bewuste reglement staat in artikel 1:
“ Het doel der Vereeniging is, om een aloud gebruik, dat ingesteld werd door een lieftallige dame, en dat bestaat in het wedrennen om eene metworst, de jaarlijksche belooning van een edelmoedige daad, door Boxmeersche jongeren aan bovenbedoelde dame bewezen, in onze gemeente te handhaven en in eere te houden”
In vroegere tijden werden door jonge vrijgezelle ruiters door middel van het rijden door de velden van de Goden gepoogd de vruchtbaarheid voor het komende jaar te verkrijgen. Deze vruchtbaarheidsritten werden gehouden in het begin van de vastentijd( Carnaval). Daardoor kreeg de Metworst later affiniteit met de Carnaval.
De lieftallige dame uit artikel 1 van het reglement is Freule Aleida. Zij was in de 15e eeuw op een wekelijkse rijtoer met haar koets van de weg geraakt. Zij werd door hulpvaardige Boxmeerse “vruchtbaarheidsruiters” weer op pad geholpen. Als dank daarvoor belastte zij een van de in haar bezit zijnde hoeves te Vortum Mullem( De Belaste Hoeve) met de jaarlijkse schenking. Elk jaar moet er om deze beloning wel een wedren te paard plaatsvinden om uit te maken wie de schenking van 7 ellen worst, mik en brood , twee vaten bier en een halve varkenskop in ontvangst mag nemen. De jaarlijkse winnaar van de zogenaamde Metworstrennen mag zich voor een jaar de titel Koning van de Metworst toedichten. De jaarlijkse rennen, waaraan uitsluitend Boxmeerse jonggezellen mogen deelnemen, moeten worden gehouden op de maandag voorafgaande aan de vastenavond. Onder jonggezel wordt verstaan: geboren, getogen, ongehuwd en woonachtig in het kerkdorp Boxmeer.
Plaats van de rennen is het Vortums Veld, een weg gelegen tussen Sambeek en Vortum Mullem. De Metworstrennen worden jaarlijks bezocht door vele duizenden mensen die te voet vanaf Boxmeer naar het Vortums Veld gaan om te kijken “wie er dit joar Kunning wurdt”.
‘s Morgensvroeg vanaf 04.00 uur wordt de Boxmeerse bevolking (rond de 13.500 inwoners) door hoorngeschal gewekt waarna men zich opmaakt voor de Metworstrennen.
De Metworst is een niet meer weg te denken legendarisch en historisch evenement in Boxmeer. Deze bloeiende vereniging met ruim 375 leden heeft haar bestaansrecht meer dan verdiend en bewezen. Al meer dan 265 jaar houdt zij een van de oudste gebruiken uit de regio Land van Cuijk in stand. Niet voor niets is het credo van de vereniging; “Wij handhaven het recht onzer vaderen.”
Ook anno 2008 trekken de jonggezellen van Boxmeer jaarlijks op carnavalsmaandag( dit jaar op maandag 4 februari ) naar het Vortums Veld. In een afvalrace wordt dan uitgemaakt wie de titel “Koning van de Metworst” voor de periode van een jaar mag dragen Dit is de hoogste eer die in Boxmeer te behalen valt. Meestal zijn er negen races van 3 of 2 ruiters op halfbloed of volbloed paarden. De winnaars van deze 9 ritten komen vervolgens uit in de halve finale bestaande uit 3 ritten met 3 ruiters. In finale strijden de drie winnaars van de 3 halve finales. Zij maken uiteindelijk in de zogenaamde “Koningsrit” uit wie “de Metworst” wint.
Deze historische paardenraces worden gade geslagen door vele duizenden in carnavalskleding of metworstkielen gestoken hartstochtelijk meelevende toeschouwers die voor geen goud deze bijzondere traditie willen missen. De eerste race begint om 9.30 uur
De uiteindelijke winnaar gaat daarna naar de BELASTE HOEVE in Vortum Mullem en neemt de goederen in natura in ontvangst die uitgereikt worden door de beschermheer van de Metworst Stan Jilesen. De winnaar wordt omhangen met het zilveren Koningsschild.
Na deze huldiging gaat de Koning van de Metworst onder begeleiding van de andere deelnemende ruiters en de “gekkenkar” naar Boxmeer alwaar hem een grootse ontvangst wacht bij de Wilhelminaboom in hartje centrum Boxmeer. Daar wordt de Koning van de Metworst door de beschermheer uiteindelijk gekroond tot Koning van de Metworst, waarna erewijn wordt geschonken.
In de loop van de middag rijdt de Koning van Metworst inclusief alle andere ruiters en de ‘gekkenkar” in optocht langs het verpleeghuis en verzorgingshuis en vervolgens naar het door de Koning gekozen clubhuis ( een café in Boxmeer). Daarna gaat dit bonte gezelschap naar een bomvol sport- en recreatiecentrum ‘t Hoogkoor waar een grandioos Kunningsbal begint, waar de Koning hartstochtelijk wordt toegejuicht.
Vanaf 18.00 uur begint dan in het clubhuis van de Koning de receptie. Tot diep in de nacht is het dan groot feest in alle kroegen van Boxmeer.
Op die dag is de Koning van de Metworst de belangrijkste en meest gevierde man/vrijgezel van Boxmeer.
Voor de jonggezel uit Boxmeer die dat mag meemaken is dit alles een onvergetelijke ervaring waar een echt koningschap niet tegenop kan!
Voor meer informatie over de Metworst zie onze website: www.metworst.nl
